Szukaj
Newsletter
Imię:
E-mail:
Logowanie

Somnambulizm

Data: 25.02.2013


Jest tematem wielu mrocznych historii, przykryty mgiełką tajemnicy i grozy… Somnambulizm, potocznie znany pod nazwą lunatyzmu – czym jest to zjawisko?

W dzieciństwie słyszeliśmy opowieści o śniących, którzy chodzili po linie, spacerowali po parapetach, robili wycieczki do ogrodu… Poezja i proza pełne są niesamowitych historii o ludziach, którzy we śnie popełniali szaleństwa pod wpływem światła księżyca. Pawlikowska Jasnorzewska napisała niepokojący wiersz pt. „Lunatyk”:


„(…) Lunatyk we śnie się miota obok srebrnej żony,
zrzuca z siebie siwe atłasy
i wstaje z łoża śpiący, i patrzy stęskniony
oczyma z perłowej masy.
Długi promień się zwinął wkoło lunatyka,
ciągnie mocno go w górę pod łokcie –
on zaś z sennym uśmiechem nieżywego Chińczyka
zakrzywia srebrne paznokcie.
Po czym lunatyk z cieniem, jak dwa koty zwinne,
biały jeden, a czarny drugi,
przez sypialnię z balkonu przechodzą pod rynnę,
trzymając się srebrnej smugi. (…)”




Ile jest prawdy w tych historiach? Zaskakująco wiele i mało zarazem. Prawdą jest bowiem, że osobom chodzącym we śnie zdarza się wychodzić na spacer, rozmawiać, jeździć autem, pisać, mówić, a nawet… popełnić brutalne morderstwa, będąc w stanie zupełniej nieświadomości. Jednocześnie możemy odłożyć między bajki przekonanie o tym, że dzieje się to pod wpływem księżyca w pełni – żadne badania tego nie dowiodły. Z tego też powodu określenie „lunatyzm” (łac. Luna – Księżyc) jest niewłaściwe, ponieważ ta rzadka choroba nie ma nic wspólnego z naszym satelitą. Dlatego, aby je wyprzeć, wprowadzono określenie „somnambulizm” lub „sennowłództwo”. Nie udało się to do końca i określenie „lunatyzm” i „lunatyk” nadal funkcjonuje w mowie potocznej. Ale od początku…

Somnambulizm (od łac. somnus – sen i ambulare – chodzenie) to zaburzenie snu polegające na częściowym przebudzeniu z fazy najgłębszego snu, czyli fazy NREM (ang. Non-rapid eye movement). Faza ta trwa około godziny i zapewnia wypoczynek. Następująca po niej faza REM (ang. rapid eye movement) trwa 25 minut, i to podczas niej mamy najatrakcyjniejsze sny. Fazy te przeplatają się ze sobą mniej więcej co półtorej godziny. Epizody sennowłództwa objawiają się częściowym przebudzeniem z fazy najgłębszego snu i dla osób postronnych wygląda to tak, jakby lunatyk właśnie się wybudził. Siada na łóżku, czasem wychodzi z pokoju, zaczyna robić sobie coś do jedzenia. Ma przy tym otwarte oczy i zdarza mu się coś mówić, więc może wydawać się, że jest przytomny. Co prawda wpada na różne rzeczy i zdarza mu się mocno obić, jednak w większości przypadków posługuje się zapisaną w pamięci mapą przestrzenną oraz pomagają mu przy tym otwarte oczy. Umysł jednak całkowicie znajduje się w fazie snu, nie jest więc możliwa kontrola zachowania. Nocna wędrówka może trwać kilkanaście minut i zazwyczaj kończy się po prostu powrotem do łóżka. Po obudzeniu lunatyk nic nie pamięta, nie ma zupełnie świadomości, że coś w nocy robił.

Co ciekawe, somnambulizm głównie dotyczy dzieci i młodzieży i nie jest to przypadłość wyjątkowa czy groźna. Epizody lunatykowania zdarzają się u około 17% dzieci przed ukończeniem 12 roku życia, a wieku 4-8 lat zdarza się to  aż u 30% dzieci. Zdarza się, że współwystępuje z moczeniem nocnym i koszmarami sennymi. Jest to związane z dojrzewaniem układu nerwowego i nie należy się tym przejmować, a już absolutnie nie należy podawać dzieciom leków. Trzeba natomiast takiemu dziecku zapewnić maksimum bezpieczeństwa: nie zostawiać otwartych ani uchylonych okien, zamykać drzwi wyjściowe, usuwać potencjalnie niebezpieczne narzędzia i przedmioty.

U 1% ludzi przypadki somnambulizmu trwają nadal w dorosłym życiu. Jeśli jednak epizod taki zdarzy się bez korzeni w dzieciństwie, należy skontaktować się z neurologiem. Somnambulizm u dorosłych może bowiem być związany z padaczką i z zaburzeniami oddychania. Leczenie farmakologiczne ma na celu spłycenie fazy snu głębokiego. Epizody chodzenia we śnie mogą też zdarzać się podczas przyjmowania niektórych leków (np. beta-blokerów), a także mieć związek z chorobami psychicznymi jak schizofrenia, czy nerwicami.

W ramach ciekawostki można dodać, że są teorie łączące lunatykowanie ze skłonnościami do agresji, a raczej z trudnościami z radzeniem sobie z nią. To interesująca teza, tym bardziej że  zdarzają się morderstwa popełniane przez sen przez somnambulików, a wśród tych morderstw bywają bardzo brutalne. Ich sprawcy byli uniewinniani, ze względu na zupełny brak świadomości w czasie popełniana czynu.



Jeśli chodzi o powszechne i trwające od wieków kojarzenie lunatykowania ze światłem księżycowym, odpowiedź wydaje się dość prosta. Otóż nie o światło Księżyca chodzi, ale o światło w ogóle, a raczej jego błyski, które pobudzają układ nerwowy śniącego do ruchu. Stąd tak często lunatycy chodzą w mocnym świetle księżyca, ponieważ w nocy może pełnić ono funkcję zapalnika.

Jak należy postępować z somnambulikiem? Trzeba mu po pierwsze zapewnić maksimum bezpieczeństwa, a po drugie zaprowadzić go do łóżka, a także poradzić mu konsultację z neurologiem, aby ustalić przyczynę epizodów lunatykowania.

Agnieszka Rachwał





Zobacz także


Uroda

Demakijaż latem

Uroda

Testuj zestawy kosmetyków - XXXV edycja

Kuchnia

ABC parzenia herbaty

Relaks

Morgan Freeman ponownie poszuka Boga


 





Komentarze

(Brak komentarzy)

Dodaj komentarz

Komentarz
Podaj nazwę użytkownika (musisz być zarejestrowana / zarejestrowany)
Captcha

Konkursy

Zmysłowe spa z aromaterapią - konkurs Rossmann


Wykonaj zadanie konkursowe i wygraj 1 z 5 zestawów nagród ufundowanych przez firmę Rossmann

Genowe odmładzanie - konkurs CHANTARELLE


Zapraszamy do udziału w konkursie CHANTARELLE i AlejaKobiet.pl!
Do wygrania 5 zestawów dermokosmetyków marki CHANTARELLE

Mój idealny lunch box - konkurs z Janem Niezbędnym


Odpowiedz na pytanie konkursowe i wygraj 1 z 5 zestawów nagród ufundowanych przez markę Jan Niezbędny

Wygraj zestaw nagród od marki Neutrogena


Odpowiedz na pytanie konkursowe i wygraj 1 z 5 zestawów nagród ufundowanych przez markę Neutrogena









Powered by Actualizer CMS & Heuristic

Zasady dotyczące cookies

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies m.in w celu dostosowania serwisu do indywidualnych potrzeb użytkowników oraz celach reklamowych i statystycznych. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. W każdej chwili mogą Państwo w swojej przeglądarce dokonać zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w Regulaminie i polityce prywatności.